Κλίμα

Γενικά η Μεσσηνία, ευρισκόμενη στο ΝΔ άκρο της Πελοποννήσου που βρέχεται στα Δυτικά της από το Ιόνιο Πέλαγος και που μεταξύ των δύο νοτίων ακρωτηρίων της Πελοποννήσου του Ακρίτα και του Ταινάρου, οριοθετούν τον κλειστό και θερμό Μεσσηνιακό κόλπο, ενώ Ανατολικά ορθώνεται η επιβλητική οροσειρά του Ταυγέτου ο οποίος την προστατεύει από τους Ψυχρούς Βορειοανατολικούς ανέμους κατά τη χειμερινή περίοδο, όπως και από την επίδραση των μελτεμιών τη θερινή περίοδο, επικρατεί  χαρακτηριστικό ήπιο, εύκρατο κλίμα (εκτός φυσικά των ορεινών περιοχών που είναι πιο τραχύ), αφού το ετήσιο θερμομετρικό εύρος κυμαίνεται περίπου μεταξύ των 13 - 19oC.

Από τα μέχρι τώρα θερμοκρασιακά δεδομένα των σταθμών που έχουμε τοποθετήσει σε διάφορα σημεία του νομού, πεδινά, ημιορεινά. μέχρι και ορεινά, βλέπουμε ότι η θερμοκρασία μειώνεται όσο απομακρυνόμαστε από τα παράλια και ανεβαίνουμε υψόμετρο, όπου η θερμοκρασία πέφτει κατακόρυφα. Οι βροχές είναι αρκετές και πέφτουν κυρίως το φθινόπωρο και το χειμώνα, μειούμενες από την ʼνοιξη μέχρι και το καλοκαίρι, χαρακτηριστικό του Μεσογειακού κλίματος. Τα καλοκαίρια είναι ζεστά και ξηρά. Οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται από 600 χιλιοστά στα νότια του Νομού (Φοινικούντα-Μεθώνη) μέχρι τα 1500 χιλιοστά στα πιο ορεινά και στα 800-1200 χιλιοστά στις κεντρικές και βόρειες πεδινές και ημιορεινές περιοχές.

Ακόμη η Μεσσηνία παρουσιάζει μεγάλη ηλιοφάνεια, μία από τις μεγαλύτερες στην Ελλάδα. Όλα αυτά κάνουν τους  κάμπους της Μεσσηνίας ιδανικούς για καλλιέργειες πρώιμων και όψιμων προιόντων ιδιαίτερα λαχανικών αλλά και εσπεριδοειδών και της γνωστής ελιάς που παράγεται σε υψώματα κυρίως και όχι μέσα στον κάμπο(η πολύ υγρασία υποβαθμίζει την ποιότητά της), με κύρια είδη την ελιά Καλαμών και την Κορωνέικη, όπως και της πατάτας, η οποία βγαίνει νωρίς τον Απρίλιο στην Ελληνική αγορά, ενώ αρκετά μεγάλη παραγωγή καρπουζιών και πεπονιών γίνεται στον ευρύτερο κάμπο των Φιλατρών και ήδη από τις αρχές Ιουνίου, οι παραγωγοί διαθέτουν τα προιόντα τους και στη διεθνή αγορά εκτός από την εγχώρια .

Το κλίμα, που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Καλαμάτας, καθορίζεται τόσο από την επίδραση της θάλασσας όσο και από αυτή του Ταϋγέτου. Κυριαρχεί λανθασμένη άποψη ότι η Καλαμάτα έχει πολύ υγρασία. Έχει υγρασία μεν, αλλά τις κρίσιμες βραδινές ώρες, κυριαρχεί η απόγειος αύρα, αέρας Βορειοανατολικής συνιστώσας που κατέρχεται μέσω της κοιλάδας του ποταμού Νέδοντα που πηγάζει από τον Ταΰγετο, γεγονός που μετριάζει την υγρασία και καθιστά πιο υγιεινό το κλίμα.Όσο πιο Δυτικά όμως, που είναι οι περιοχές του κάμπου και πρώην βαλτώδεις, τόσο αυξάνεται η υγρασία. Η ψυχρή περίοδος διαρκεί από το Νοέμβριο έως τον Απρίλιο και η θερμή από το Μάιο έως τον Οκτώβριο.

Ο καιρός που επικρατεί στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Καλαμάτας κατά εποχές, όπως προκύπτει από την επεξεργασία των δεδομένων που λαμβάνονται από σταθμό της περιοχής του αεροδρομίου την περίοδο 1971-2000 που βρίσκεται 6 Km δυτικά της πόλης, περιγράφεται ως εξής(Δεν παραθέτουμε ακόμα τα στοιχεία του ερασιτεχνικού σταθμού της Καλαμάτας που βρίσκεται στην περιοχή του Νισακίου, αλλά θα παραθέσουμε μέσα σε παρένθεση, τα αντίστοιχα της βροχής για την περίοδο 2008-2016) :

 

Φθινόπωρο (Σεπτέμβριος - Νοέμβριος)

Από το Σεπτέμβριο αρχίζει να γίνεται αισθητή τόσο η μείωση της θερμοκρασίας του καλοκαιριού όσο και η διάρκεια της ημέρας. Το Φθινόπωρο αλλά και η ʼνοιξη είναι οι καλύτερες εποχές όπου μπορεί κάποιος να επισκεφθεί γενικότερο το Νομό Μεσσηνίας αποφεύγοντας τον καυτό ήλιο του καλοκαιριού αλλά και το κρύο του Χειμώνα.

Η μέση μηνιαία θερμοκρασία για την πόλη της Καλαμάτας είναι 23.2oC το Σεπτέμβριο, 18.9oC τον Οκτώβριο και 14.8oC το Νοέμβριο.

Η μέση μηνιαία υγρασία είναι 65.2% το Σεπτέμβριο, 69.3% τον Οκτώβριο και 74.8% το Νοέμβριο.

Οι βροχοπτώσεις αυξάνονται σταδιακά αρχίζοντας από 29.1 mm(92.2mm) το Σεπτέμβριο, 85.3mm(117.1) τον Οκτώβριο και φθάνοντας τα  137.4 mm(130.7) το Νοέμβριο.

Προς τα τέλη Οκτωβρίου εμφανίζονται και τα πρώτα χιόνια στις κορυφές του Ταϋγέτου τα οποία διατηρούνται πολλές φορές μέχρι και τον Ιούνιο. Το πιο πρώιμο χιόνι σημειώθηκε στην Καλαμάτα στις 18 Νοεμβρίου 1913

 

 

Χειμώνας  (Δεκέμβριος - Φεβρουάριος)

Την περίοδο αυτή η ημέρα είναι αισθητά μικρή ενώ το κρύο και τα χιόνια κυριαρχούν κυρίως στα ορεινά δημοτικά διαμερίσματα  που βρίσκονται στις πλαγιές του Δυτικού Ταϋγέτου. Στην πόλη της  Καλαμάτας το χιόνι είναι σχετικά σπάνιο με συχνότητα μία φορά στα 10 χρόνια περίπου, αλλά η περίοδος είναι η πιο υγρή του έτους και οι βροχοπτώσεις φθάνουν στη μέγιστη τιμή τους.

Αναλυτικότερα:

Η μέση μηνιαία θερμοκρασία για την πόλη της Καλαμάτας είναι 11.7oC το Δεκέμβριο, 10.2oC τον Ιανουάριο  και 10.6oC το Φεβρουάριο.

Η μέση μηνιαία υγρασία είναι 75% το Δεκέμβριο, 72.6% τον Ιανουάριο και 71.7% το Φεβρουάριο.

Τα ύψη βροχόπτωσης που καταγράφονται είναι  152.6 mm(123.9) το Δεκέμβριο, 111.7 mm(165.9) τον Ιανουάριο και  94.1 mm(111.5) το Φεβρουάριο.

 

Άνοιξη  (Μάρτιος - Μάιος)

Η Άνοιξη στην ευρύτερη περιοχή του Δήμου Καλαμάτας είναι κυριολεκτικά υπέροχη. Η ημέρα πλέον έχει μεγαλώσει αρκετά, οι βροχοπτώσεις σταδιακά μειώνονται ενώ το λιώσιμο των χιονιών του Ταϋγέτου τροφοδοτεί τις πηγές που βρίσκονται κυρίως στην περιοχή της Αλαγονίας (ΒΑ της Καλαμάτας) με άφθονο και γάργαρο νερό για όλο το καλοκαίρι. Ο Μάρτης βέβαια είναι μήνας που στην ουσία ανήκει Μετεωρολογικά στον χειμώνα και είναι δυνατόν να εμφανίσει και χιόνια και κρύα, ακόμα και σε χαμηλά υψόμετρα, ακόμα και κοντά αλλά και μέσα στην πόλη όπως τον Μάρτιο του 1987, αλλά η επίδραση της ημέρας που έχει εντω μεταξύ μεγαλώσει αρκετά, μετριάζει κάπως την κατάσταση, αμέσως με την πρώτη βελτίωση του καιρού.

Αναλυτικότερα:

Η μέση μηνιαία θερμοκρασία για την πόλη της Καλαμάτας είναι 12.3oC τον Μάρτιο, 15.2oC τον Απρίλιο  και 19.6oC το Μάιο.

Η μέση μηνιαία υγρασία είναι τον Μάρτιο 71.2% ,τον Απρίλιο 70.4% και 66.3% το Μάιο.

Τα ύψη βροχόπτωσης που καταγράφονται είναι  73 mm(83.7) τον Μάρτιο, 48.5 mm(49.5) τον Απρίλιο και 25.6 mm(27.1) το Μάιο.

Ιδιαίτερα συχνές είναι οι καταιγίδες που σημειώνονται τον Μάιο στην ορεινή περιοχή της Αλαγονίας και γενικότερα του Ταυγέτου.

 

Καλοκαίρι   (Ιούνιος - Αύγουστος)

 

Το Καλοκαίρι στην πόλη της Καλαμάτας είναι σχετικά δροσερό μιας  και υπάρχει η επίδραση της γενικά ήρεμης θάλασσας καθότι δεν επηρεάζεται από τα μελτέμια, αλλά η αίσθηση της ζέστης αυξάνεται λόγω της υγρασίας η οποία τροφοδοτείται από τη θάλασα, ενώ στα ορεινά διαμερίσματα δεν λείπουν οι τοπικές καταιγίδες και ο ξηρός δροσερός αέρας, καθιστώντας το μέρος ιδανικό για κατασκήνωση και θερινές διακοπές.

Αναλυτικότερα:

Η μέση μηνιαία θερμοκρασία για την πόλη της Καλαμάτας είναι 24.1oC τον Ιούνιο, 26.4oC τον Ιούλιο και 26.3oC τον Αύγουστο.

Η μέση μηνιαία υγρασία για την πόλη της Καλαμάτας είναι 58.6% τον Ιούνιο, 58.0% τον Ιούλιο και 61.1% τον Αύγουστο.

Οι βροχοπτώσεις κυμαίνονται σε ιδιαίτερα χαμηλά επίπεδα στις πεδινές περιοχές, φθάνοντας τα 7.5mm(29.3) τον Ιούνιο, 4.2mm(5.1) τον Ιούλιο και 11.3mm(15.1) τον Αύγουστο. Στις ορεινές όμως περιοχές και στις κοντινές αυτών περιοχές, σημειώνονται  μεγαλύτερα ύψη βροχής.

Επειδή όμως, τα τελευταία χρόνια. παρατηρούνται σημαντικές αποκλίσεις ιδιαίτερα στις βροχοπτώσεις, αλλά και στη θερμοκρασία και υγρασία, συντάσσουμε μελέτη πάνω σε αυτό το θέμα.

Πιθανόν οι λόγοι αυτής της μεταβολής να οφείλονται στο φαινόμενο της κλιματικής αλλαγής, για το οποίο αρκετοί σοβαροί και καταξιωμένοι επιστήμονες κάνουν λόγο.

 

Με εκτίμηση,

Γιάννης Καραμήτσος